Bản hòa ca đa sắc từ vùng đất giữa hai dòng sông
Vĩnh Long vốn được biết đến là miền đất nằm giữa hai dòng sông Tiền và sông Hậu, nơi phù sa bồi đắp cho những vựa cây trái trĩu quả. Tuy nhiên, giá trị quý báu nhất của vùng đất này lại nằm ở những dòng chảy văn hóa bền bỉ được nuôi dưỡng qua nhiều đời.
Trên mảnh đất Vĩnh Long, ba cộng đồng dân tộc Kinh - Hoa - Khmer đã cùng nhau cư ngụ, lao động và gìn giữ những phong tục riêng biệt, tạo nên một không gian sống chan hòa. Chương trình nghệ thuật “Cùng chung niềm vui” của đồng bào các dân tộc Vĩnh Long, được tổ chức vào sáng 19/4 tại Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam đã tái hiện trọn vẹn những lát cắt văn hóa đó.
Sự kiện là dịp để giới thiệu bản sắc địa phương, đồng thời mang đến cho du khách cơ hội trải nghiệm thực tế tình đoàn kết gắn bó của cộng đồng các dân tộc Kinh - Hoa - Khmer trên mảnh đất Vĩnh Long giàu nghĩa tình.
Mở đầu cho hành trình khám phá là những giai điệu đờn ca tài tử - vọng cổ - cải lương đầy tinh tế. Nam Bộ là nơi hội tụ của những con người phóng khoáng, nghĩa tình, từ đời sống lao động mà kết tinh nên những làn điệu âm nhạc dân gian. Bài ca cổ mang tên “Về Vĩnh Long giữa mùa thương nhớ” do tài tử Thể Tâm và Xuân Chúc thể hiện đã lột tả nỗi niềm tha thiết dành cho quê hương, làm sống dậy một không gian sông nước hữu tình ngay giữa lòng Hà Nội.
Trong bức tranh văn hóa của Vĩnh Long, người Hoa góp vào một nét vẽ rực rỡ qua âm nhạc dân gian mang âm hưởng trữ tình. Những thanh âm vừa sâu lắng vừa tươi vui khiến người nghe cảm nhận rõ tình yêu quê hương xứ sở mà người Hoa đã bồi đắp suốt hàng trăm năm qua.
Âm nhạc Nam Bộ không chỉ dừng lại ở lời ca mà còn ngân lên từ những nhạc cụ dân tộc độc đáo như đàn kìm, đàn bầu hay ghi-ta phím lõm. Tiết mục hòa tấu “Thể điệu sương chiều” với sự góp mặt của các nghệ sĩ Duy Không, Minh Chân và Phương Hiền đã đưa khách tham quan vào một không gian tĩnh lặng. Mỗi thanh âm như một dòng chảy kể chuyện về thiên nhiên và nhịp sống thanh bình trên dòng Cửu Long.
Đặc biệt, sự kính yêu dành cho vị lãnh tụ dân tộc đã được chuyển tải mượt mà qua bản vọng cổ “Bác Hồ trong trái tim con”. Bằng chất giọng truyền cảm và ngọt ngào, tiết mục đã trở thành nhịp cầu nối liền tình cảm của nhân dân miền Nam với Bác.
Phần kết của chuỗi nghệ thuật biểu diễn là sự tái hiện sinh động lễ hội Ok Om Bok của đồng bào Khmer. Đây là lễ cúng trăng thiêng liêng diễn ra vào rằm tháng Mười âm lịch để tri ân thiên nhiên và cầu mong no đủ. Đồng bào Vĩnh Long đã tái hiện điệu múa Romvong dưới tiếng nhạc ngũ âm. Nghi lễ không chỉ mang tính linh thiêng mà còn thể hiện sự giao hòa giữa truyền thống và hiện tại của cộng đồng người Khmer tại Vĩnh Long.
Chính sự cộng cư và tôn trọng lẫn nhau giữa các dân tộc đã trở thành nguồn lực nội sinh để Vĩnh Long phát triển bền vững. Những làn điệu dân ca hay nghi lễ truyền thống được trình diễn là lời khẳng định mạnh mẽ cho vẻ đẹp của khối đại đoàn kết dân tộc.
Kết nối bà con địa phương và du khách thăm quan
Không khí tại Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam trong những ngày diễn ra chương trình trở nên sôi động bởi sự tham gia tích cực của du khách thập phương. Việc phục dựng không gian sống và mời những người dân tộc bản địa từ Vĩnh Long ra Thủ đô giao lưu đã tạo nên một trải nghiệm chân thực. Du khách không chỉ đứng ngoài quan sát mà còn được trực tiếp tham gia vào các hoạt động thường nhật của bà con.
Em Nguyễn Thuỳ Giang, sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ rằng vì nơi học khá gần nên em thường tranh thủ dịp cuối tuần để đến đây tìm hiểu về các dân tộc anh em. Khi tham gia chương trình giao lưu với bà con Vĩnh Long, em Thuỳ Giang lần đầu được lắng nghe các tiết mục đờn ca tài tử đặc trưng.
Đây cũng là lần đầu tiên em Thuỳ Giang được thử những món đặc sản Vĩnh Long. Trải nghiệm giã cốm cùng bà con và hòa mình vào các điệu múa uyển chuyển của người Khmer đã mang lại cho sinh viên Thuỳ Giang những kiến thức văn hóa quý giá mà sách vở khó lòng truyền tải hết được.
Cùng chung niềm đam mê khám phá, anh Phạm Đình Xuân, phường Vĩnh Tuy, thành phố Hà Nội, cũng dành thời gian cuối tuần để tới Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam ghi lại những khoảnh khắc đẹp qua ống kính máy ảnh. Anh Xuân nhận xét rằng không gian sống của đồng bào tại làng được phục dựng rất đúng nguyên mẫu.
Theo quan sát của anh Xuân, bà con Vĩnh Long vô cùng thân thiện và luôn sẵn lòng trò chuyện, giới thiệu về phong tục quê hương, nhiệt tình mời anh thưởng thức miễn phí các đặc sản như cốm dẹt, bánh phồng Sơn Đốc hay bánh tráng Mỹ Lồng… những hương vị mà hiếm khi tìm thấy ở phố thị.
Sự tương tác giữa người dân bản địa và du khách đã tạo nên một môi trường giáo dục di sản trực quan. Những món quà quê giản đơn nhưng chứa đựng tấm lòng của người dân Vĩnh Long đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng khách thăm quan.
Qua những câu chuyện thân tình, du khách Thủ đô như hiểu thêm về cuộc sống của bà con miền Vĩnh Long sông nước. Chính sự kết nối về cảm xúc là yếu tố quan trọng để du lịch văn hóa phát triển bền vững, biến những di sản phi vật thể thành một sức mạnh hấp dẫn khách du lịch một cách tự nhiên.
