'Thầy giáo số' quân hàm xanh

Tốt nghiệp chương trình cao đẳng ngành Dược tại Huế, cô gái trẻ người Bru - Vân Kiều Hồ Thị Thiết (sinh năm 2002) không chọn ở lại thành phố lập nghiệp như nhiều bạn bè cùng trang lứa. Với tình yêu tha thiết dành cho quê hương, Thiết đã chọn trở về thôn Chênh Vênh, xã biên giới Hướng Phùng (tỉnh Quảng Trị), nơi mình sinh ra và lớn lên.

Sinh ra ở một bản vùng cao còn nhiều khó khăn tại Tuyên Quang, Giàng Thị Pà chưa từng nghĩ có ngày mình sẽ học đại học, càng không nghĩ sẽ tốt nghiệp cùng lúc hai bằng đại học. Thế nhưng từ những câu chuyện vượt khó của bố mẹ, cô gái người Mông đã từng bước chinh phục con đường tri thức và lựa chọn trở về cống hiến cho quê hương.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, Nghệ nhân ưu tú Sầm Thị Xanh còn khéo léo đưa văn hóa Thái trở thành nhịp cầu phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững cho bà con dân bản. 

Ở làng Chăm Lâm Thuận, xã Hàm Thuận Bắc, tỉnh Lâm Đồng, có một người cao tuổi vẫn lặng lẽ dành trọn tâm huyết cho việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và vun đắp khối đoàn kết trong cộng đồng. Đó là già làng Thông Long, người có uy tín tiêu biểu của đồng bào Chăm, được bà con quý trọng bởi những đóng góp bền bỉ trong bảo tồn văn hóa truyền thống cũng như vận động nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Những đổi thay ở thôn Xá Nhù, xã vùng cao đặc biệt khó khăn Tà Xi Láng (tỉnh Lào Cai), luôn có sự đóng góp của Bí thư Chi bộ Giàng A Dê - một người tâm huyết, sáng tạo và hết lòng vì nhân dân vùng cao.

Trên những cánh đồng lúa nước đang vào mùa thu hoạch ở xã biên giới Ia Mơ, tỉnh Gia Lai, tiếng máy gặt vang lên rộn ràng giữa sắc vàng trải dài khắp các thung lũng. Những bao lúa đầy ắp được người dân vận chuyển về nhà trong niềm vui được mùa. Ít ai biết rằng, phía sau những mùa vàng no ấm hôm nay là hành trình nhiều năm bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trong việc giúp người dân thay đổi tập quán sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Cách đây 52 năm, tại tỉnh Rạch Giá (nay là tỉnh An Giang) có 4 vị sư Khmer: Danh Hom, Danh Tấp, Danh Hoi, Lâm Hùng cùng người dân địa phương tổ chức biểu tình đấu tranh đòi chính quyền Mỹ - Ngụy không được bắt chư tăng đi lính và bắn phá chùa chiền. Tinh thần đấu tranh cách mạng và sự hy sinh của 4 vị sư trở thành những ngọn lửa khơi dậy tinh thần yêu nước, đoàn kết trong đồng bào Khmer nói riêng, người dân nói chung.

Những ngày đầu hè, trên các sườn núi đá tai mèo ở xã Lũng Cú, màu xanh của những ruộng gừng mới trồng đang dần phủ kín nhiều diện tích đất từng chỉ quen với cây ngô. Xen giữa những triền đá xám là những vườn hạt dẻ đang bén rễ, những luống dược liệu bắt đầu sinh trưởng, mở ra kỳ vọng về một hướng đi mới cho nông nghiệp nơi địa đầu cực Bắc Tổ quốc.

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, nhiều cá nhân đã âm thầm cống hiến, lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc trong cộng đồng. Tại xã vùng cao Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi, cựu chiến binh Nguyễn Quang Thế (thường được đồng bào mến thương gọi bằng cái tên “anh Thế 76”) là một tấm gương sáng như thế. Hơn 15 năm qua, anh đã kiên trì hành trình kết nối yêu thương, đồng hành cùng đồng bào Ca Dong vượt qua gian khó, ổn định cuộc sống.

Trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, những người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc Khmer tại Vĩnh Long đang ngày càng khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt ở cơ sở.

Rời bản làng ra phố thị, nhiều người trẻ mang theo cả ký ức văn hóa nhưng không phải ai cũng biết cách giữ gìn. Giữa lòng Hà Nội đông đúc, chị Cầm Cẩm Thơ, hiện đang công tác tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đã chọn cách lặng lẽ nhưng bền bỉ để kết nối cộng đồng lan tỏa văn hóa Thái cho thế hệ trẻ.

Giữa nhịp sống hiện đại đang cuốn theo sự đổi thay mạnh mẽ ở vùng cao, vẫn có những người lặng lẽ gìn giữ các giá trị văn hoá dân tộc, với mong muốn bảo tồn và phát huy cho những thế hệ sau này.

Giữa núi rừng biên viễn Tây Bắc, có một người phụ nữ lặng lẽ dành gần cả cuộc đời để giữ lại tiếng nói, câu hát và ký ức của dân tộc mình. Đó là Nghệ nhân ưu tú Hù Thị Xuân (sinh năm 1951, người dân tộc Si La, xã Bum Tở, tỉnh Lai Châu).

Buôn Kơ Nia 4, xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk, có một người già làng đã trở thành điểm tựa tinh thần của bà con suốt nhiều năm qua. Ở tuổi gần 80, già làng Y Hơ Êban vẫn lặng lẽ góp sức giữ gìn bình yên, vun đắp cuộc sống no ấm cho buôn làng.

Ở buôn Kơ Nia 4, xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk, già làng Y Hơ Êban (sinh năm 1947) từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần của bà con nơi đây. Với uy tín và trách nhiệm, già làng Y Hơ Êban lặng lẽ góp phần giữ gìn bình yên, mang lại cuộc sống ổn định, no ấm cho buôn làng.

Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người Bí thư chi bộ, những năm qua, chị Đặng Thị Thu, Bí thư chi bộ thôn Chanh Yên, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai luôn gương mẫu đi đầu, trách nhiệm, tận tụy trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, được nhân dân tin yêu.

Từ bản làng vùng cao đến “Ngôi nhà chung” của các dân tộc Việt Nam, những nghệ nhân vẫn lặng thầm trao truyền tiếng nói, làn điệu dân ca, nhạc cụ và phong tục truyền thống bằng tình yêu sâu nặng với di sản cha ông.

Điểm trường Trung tâm công tác xã hội Kon Tum, Trường Tiểu học Quang Trung (tỉnh Quảng Ngãi) là nơi giảng dạy cho 40 học sinh khuyết tật trên địa bàn các xã, phường phía Tây tỉnh Quảng Ngãi.

Tại Trung tâm nuôi dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn (xã Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi), có một lớp học rất đặc biệt, nơi những thanh âm của cuộc sống được thay thế bằng những cử chỉ yêu thương và sự tập trung cao độ. Ở đó, cô giáo trợ giảng Nguyễn Thị Kim Ngân đang miệt mài "gieo" những hạt giống hy vọng cho những số phận kém may mắn, giúp các em tin rằng khiếm khuyết không phải là dấu chấm hết, mà là điểm bắt đầu của một hành trình nỗ lực khác biệt.

Ngày 17/4, tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc năm 2026 và định hướng giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định tuyên dương 66 già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số...

Không chỉ dừng lại ở việc tận dụng hiệu quả quỹ đất nông nghiệp, nhiều mô hình trồng lan tại xã Minh Hòa, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất giá trị cao, kết hợp giữa nông nghiệp, nghệ thuật và thương mại điện tử. Điển hình là mô hình trồng hoa lan của chị Thạch Thị Kim Hoa với quy mô 2 ha, tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động.

Ở tuổi 24, cô giáo Lo Thị Bảo Vy, giáo viên Trường Tiểu học Quỳnh Lập A, phường Tân Mai, Nghệ An không chỉ là đại biểu Quốc hội đầu tiên của dân tộc Ơ Đu - một trong những dân tộc thiểu số đặc biệt ít người tại Việt Nam, mà còn là đại biểu trẻ nhất trúng cử Quốc hội khóa XVI.

Rời phố về quê, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (xã Bình Hòa, An Giang) đã chọn cây nấm rơm làm điểm tựa để hiện thực hóa khát vọng nâng tầm nông sản địa phương qua dòng bánh phồng độc đáo. Bằng tư duy đổi mới và tinh thần “khởi nghiệp xanh”, chị Yến không chỉ khẳng định thương hiệu bánh phồng nấm rơm bằng những giải thưởng uy tín mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu cho nông sản quê hương, trở thành điểm sáng trong phong trào khởi nghiệp nông thôn hiện nay.

Khi màn đêm buông xuống trên đỉnh Piêng Vai, xã Mỹ Lý, Nghệ An, giữa núi rừng tĩnh lặng, vẫn có một lớp học sáng đèn. Nơi ấy, con chữ được thắp lên từ sự tận tụy của thầy giáo Lương Thanh Hưng, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Mỹ Lý 1, người đã gắn bó cả đời với vùng biên giới xa xôi.

Tại các khu vực cửa khẩu, những người lính mang quân hàm xanh không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm soát, quản lý xuất nhập cảnh, mà còn trực tiếp đấu tranh với các loại tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự khu vực cửa khẩu.

Bước vào nghiệp võ khi 14 tuổi và sau gần 12 năm học tập, rèn luyện, thi đấu, vận động viên người dân tộc Thái Lò Văn Biển (quê xã Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên) đã giành được hơn 30 huy chương các loại trên mọi đấu trường trong nước và khu vực. Không chỉ là niềm tự hào của làng võ thuật địa phương, Biển còn là tuyển thủ quốc gia đầu tiên của tỉnh Điện Biên giành Huy chương Vàng tại đấu trường SEA Games và được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen do có thành tích thi đấu xuất sắc tại giải đấu này.

Ở miền biên viễn của tỉnh Cao Bằng, những người lính mang quân hàm xanh vẫn ngày đêm bám bản, bám dân, lặng thầm góp sức giữ bình yên nơi tuyến đầu. Tại Đồn Biên phòng Đàm Thủy (Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng), Trung úy Hoàng Trung Kiên (sinh năm 2002), Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, là một trong những cán bộ trẻ tiêu biểu, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân tin yêu bởi sự tận tụy, trách nhiệm trong công việc, cũng như những việc làm cụ thể vì nhân dân khu vực biên giới.

Hơn 10 năm giảng dạy, cô giáo Vàng Thị Tro (dân tộc Mông) dạy lớp ghép 4 và 5 tuổi tại điểm trường Tràng Hương, xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang, đã vượt qua nhiều khó khăn khi công tác tại một trong những điểm trường xa xôi và khó khăn nhất của Trường Mầm non Giàng Chu Phìn.

Từ những ngày đầu triển khai công tác tuyên truyền bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, đội ngũ già làng, người có uy tín ở tỉnh Đồng Nai đã phát huy vai trò là "cầu nối" quan trọng, giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình thông qua lá phiếu cử tri. Không chỉ dừng lại ở việc vận động, già làng, người có uy tín tin tưởng và gửi trọn niềm tin vào phẩm chất và năng lực của các ứng cử viên trong nhiệm kỳ bầu cử này.

Vượt qua những hủ tục lạc hậu và sự khắc nghiệt của thiên nhiên vùng biên viễn, vợ chồng bác sĩ người Mông Lầu Bá Hùa (cán bộ y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh) và Hờ Y Chùa (Trung tâm Y tế Kỳ Sơn) đã viết nên một câu chuyện đầy cảm hứng về nghị lực và y đức. Không chọn phồn hoa đô hội, họ tình nguyện ở lại nơi gian khó nhất, coi sự sống của đồng bào là lẽ sống của chính mình, trở thành những "lá chắn" vững chãi bảo vệ sức khỏe nhân dân nơi cửa ngõ biên cương.