Tục ăn uống độc đáo của người Ma Coong

Tục ăn uống độc đáo của người Ma Coong
Nhắc đến người Ma Coong, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến lễ hội đập trống được tổ chức vào ngày 16 tháng giêng (âm lịch) hàng năm. Lễ hội một năm một lần được người Ma Coong gìn giữ và duy trì qua nhiều thế hệ, trong đêm đó các đôi trai gái trong 18 bản làng sẽ được tự tình "thả cửa". Thế nhưng, ít ai biết rằng chuyện ăn uống của người Ma Coong cũng là một phong tục độc nhất vô nhị, với họ ăn uống cũng thể hiện tính cách của con người.

"Cái ăn là cục tự trọng"

Sống giữa đại ngàn Trường Sơn, cuộc sống của người Ma Coong lệ thuộc vào rừng núi, bởi vậy gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Những năm trở lại đây, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền, đồng bào Ma Coong đã dần tiếp xúc và hòa nhập với "văn minh miền xuôi", đời sống cũng vì thế khấm khá hơn từng ngày. Tuy nhiên chuyện thiếu ăn, đứt bữa hay ăn rau rừng cầm hơi vài ngày cũng không phải hiếm. Nghèo còn nghèo, đói còn đói nhưng khi hết gạo người Ma Coong cũng nhất quyết không bao giờ đi xin ai, nếu có ai cho thì họ nhận. Và một khi họ đã nhận của ai thì coi như mang ơn người đó suốt đời.

Hôm chúng tôi vào bản Nịu, đúng lúc có đoàn cứu trợ về phát gạo. Trong bản chỉ có mười mấy hộ được nhận quà do phải chia cho các bản khác. Già làng Đinh Mỳ đang loay hoay chia đôi bao gạo 10kg phần của mình cho nhà Đinh Thiên ở bên kia quả đồi đã hết gạo ăn từ mấy ngày nay. Năm nay mất mùa lúa rẫy nên hầu như nhà nào cũng hết gạo sớm. Già Đinh Mỳ bảo, "Nhà miềng được nhận gạo của những người anh em từ miền xuôi lên cho thì chia cho các nhà khác trong bản. Từ trước đến nay đều rứa, nhà có tự giác chia cho nhà không có chứ chẳng ai đi xin ai cả. Tổ tiên người Ma Coong đã răn dạy rồi, có đói bằng mấy cũng không được đi xin ăn, cái ăn là cục tự trọng".
Rượu cần được người Ma Coong cất trữ để đãi khách quý.
Rượu cần được người Ma Coong cất trữ để đãi khách quý.

Chia xong gạo, già Đinh Mỳ đưa sang tận nhà và đặt vào góc bếp cho nhà Đinh Thiên rồi ra về. Đinh Thiên chỉ cười vì tối nay cả nhà được no cái bụng, cũng chẳng cần có lời cảm ơn bởi từ xưa đến nay người Ma Coong vẫn vậy. Đói no cùng hưởng, ngọt bùi cùng chia.
Gần 10 năm lên công tác ở Thượng Trạch, anh Nguyễn Trường Chinh, Phó Chủ tịch UBND xã hiểu rất rõ tính cách của người Ma Coong. Anh Chinh cho hay, đời sống của đồng bào người Ma Coong còn gặp rất nhiều khó khăn nhưng dù đói, dù nghèo họ vẫn rất chân chất. Đặc biệt trong chuyện ăn uống, bà con quan niệm cái ăn thể hiện lòng tự trọng của con người. Dù chịu đói vẫn không bao giờ đi xin cái ăn. Bởi vậy, từ trước đến nay khắp 18 bản làng người Ma Coong chưa bao giờ có chuyện "túng quẫn làm liều", vì đói ăn mà ăn cắp, ăn trộm của người khác...

Báo cáo "Ma mót" khi khách tới nhà
Đã nhiều lần lên công tác ở Thượng Trạch, ở chung, ăn chung với bà con nhưng có một điều chúng tôi rất ấn tượng, đó là người Ma Coong cực kỳ hiếu khách. Một khi quý ai họ sẽ mời về nhà chơi bằng được. Và khi khách tới nhà họ sẽ dùng hũ rượu ngon nhất, thức ăn ngon nhất có trong nhà đãi khách.
 
Thủ tục khấn
Thủ tục khấn

Rời bản Nịu, chúng tôi đến bản Cồn Roàng. Gặp lại người quen cũ, trưởng bản Đinh Nha hồ hởi mời chúng tôi về nhà và lấy sẵn hũ rượu cần đãi khách. Ở mỗi gia đình người Ma Coong đều trữ sẵn một hũ rượu cần, ngày thường gia chủ sẽ không uống, chỉ dùng để đãi khách quý tới chơi nhà. Trước khi uống rượu, Đinh Nha quay mặt vào góc nhà, nơi đặt bàn thờ để thông báo với tổ tiên có khách đến chơi nhà. Theo tiếng của đồng bào Ma Coong thì tổ tiên, ông bà mình được gọi là “Ma mót”. Nhà nào cũng vậy, ở mỗi góc nhà đều được dùng để thờ "Ma mót". Mỗi khi có việc lớn, việc nhỏ có liên quan đến gia đình, họ cũng báo cáo với "Ma mót" trước khi thực hiện. Sau khi báo cáo tổ tiên xong, Đinh Nha gỡ ống nứa mỏng cắm trên hũ rượu xuống rồi bẻ gập lại thả xuống chậu nước phía dưới hũ. Theo quan niệm của người Ma Coong, đó là thủ tục mời tổ tiên trước và xin phép được bắt đầu cuộc rượu. Thường trong hũ rượu cần người Ma Coong sẽ cắm sẵn hai ống hút bằng nứa nhỏ, một dành cho khách và một cho gia chủ. Khách sẽ được mời uống trước và khi hết tuần rượu đầu sẽ trao đổi ống hút để thể hiện tình cảm giữa chủ nhà và khách.

Tránh gây bất hòa..., nhịn miệng đãi khách
Uống rượu một hồi, chủ nhà Đinh Nha dọn cơm lên đãi khách. Bữa cơm là một vò xôi chấm muối và một ít thịt gà rừng nướng. Không nhiều nhưng cũng thuộc hàng "thịnh soạn" của chủ nhà mời khách. Điều kỳ lạ là sau khi mời chúng tôi dùng thịt gà, Đinh Nha không cùng ăn thịt mà chỉ uống rượu và ăn xôi. Thấy chúng tôi thắc mắc, Đinh Nha cho biết, đây là tục của người Ma Coong, nếu lần đầu tiên mời khách về nhà trong bữa cơm có thịt gà rừng, rùa, rắn, kỳ nhông, chuột núi... mà chủ nhà ăn chung với khách thì sẽ gây bất hòa. Không chỉ giữa chủ nhà và khách mà theo quan niệm của người Ma Coong con dâu, con rể nếu ăn chung với bố mẹ bên chồng, bên vợ hay anh rể, em (anh) vợ dùng chung sẽ gây mất đoàn kết, vợ chồng không được êm ấm.

"Mấy năm trước, ở các bản khác cũng có nhiều trường hợp phạm điều kiêng cữ tổ tiên để lại mà gây mất tình cảm anh em, vợ chồng rồi. Vì vậy người Ma Coong rất chú trọng chuyện ăn uống, bởi không muốn mất đoàn kết", Đinh Nha cho hay.
 
Một góc bản làng người Ma Coong ở Thượng Trạch.
Một góc bản làng người Ma Coong ở Thượng Trạch.

Theo lời Đinh Nha, từ xưa đến nay, các thế hệ người Ma Coong đều phụ thuộc vào núi rừng để mưu sinh. Cuộc sống khó khăn, lạc hậu nhưng người Ma Coong rất trọng tình cảm, sự đoàn kết giữa các thành viên trong gia đình, trong bản làng đóng vai trò rất quan trọng để cùng tồn tại giữa môi trường tự nhiên khắc nghiệt.

Chính vì vậy, trẻ em người Ma Coong luôn được người lớn răn dạy những việc nên và không nên làm. Trong đó, việc kiêng cữ trong ăn uống khi ngồi chung mâm với một số người trong gia đình cũng là một phong tục vô cùng quan trọng. Mặc dù hiện nay, bà con người Ma Coong vẫn giữ thói quen bẫy thú để làm thức ăn, nhưng nếu bắt được những con vật như trên thì bố vợ, anh hoặc em vợ và con rể, con dâu và bố chồng không được ăn chung vì sợ gây mất đoàn kết giữa các thành viên trong gia đình.

Cuộc sống của người Ma Coong giữa núi rừng vẫn còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng họ vẫn giữ cho mình những phong tục độc đáo, riêng biệt mà đậm chất tình người Ma Coong...
Theo baoquangbinh.vn

Có thể bạn quan tâm

Lần đầu công chúng Thủ đô được trải nghiệm hội Ví đu của người Mường Phú Thọ

Lần đầu công chúng Thủ đô được trải nghiệm hội Ví đu của người Mường Phú Thọ

Trong không khí mùa xuân tháng Ba, hội Ví đu truyền thống của người Mường tỉnh Phú Thọ lần đầu tiên được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), mang đến cho công chúng Thủ đô và du khách cơ hội khám phá một nét sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo.

Lễ hội Lồng Tồng - nét văn hóa đặc sắc của người Tày vùng cao Lào Cai

Lễ hội Lồng Tồng - nét văn hóa đặc sắc của người Tày vùng cao Lào Cai

Vào mỗi dịp đầu năm mới, đồng bào các dân tộc, đặc biệt là dân tộc Tày trong tỉnh Lào Cai lại nô nức, phấn khởi tham gia Lễ hội Lồng Tồng hay còn gọi Hội xuống đồng. Đây là lễ hội độc đáo của người Tày, mang theo thông điệp cầu cho quốc thái, dân an, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Đồng bào Cao Lan, Phú Thọ tưng bừng mở hội xuống đồng 2026

Đồng bào Cao Lan, Phú Thọ tưng bừng mở hội xuống đồng 2026

Trong khuôn khổ chương trình “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026, ngày 28/2, đồng bào dân tộc Cao Lan (Phú Thọ) đã tổ chức Lễ hội xuống đồng, hay còn gọi là Lễ hội Lồng tồng, một nghi lễ truyền thống mang đậm giá trị tâm linh và văn hóa lâu đời.

Đắp chăn 'săn' cá suối: Nghi thức tâm linh đặc biệt của đồng bào Co

Đắp chăn 'săn' cá suối: Nghi thức tâm linh đặc biệt của đồng bào Co

Lần đầu tiên, xã vùng cao Thanh Bồng (Quảng Ngãi) tái hiện phong tục Đắp chăn (hay còn gọi là Hoi P’hiết Xol) - một nghi thức đắp đập, ngăn dòng suối để bắt cá của đồng bào Co với quy mô lớn chưa từng có. Đây không chỉ là hoạt động lao động sản xuất đơn thuần mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, có sức ảnh hưởng to lớn trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng người dân địa phương.

Múa Chằn - vũ điệu sử thi độc đáo của người Khmer

Múa Chằn - vũ điệu sử thi độc đáo của người Khmer

Múa chằn, còn gọi là Rôbăm Yeak Roăm, là một hình thức sân khấu hóa dựa trên sử thi Riêm Kê, là một loại hình vũ kịch dân gian độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer tại Nam Bộ. Không chỉ là giải trí, múa Chằn còn mang ý nghĩa xua đuổi điều xấu, cầu mong bình an và may mắn cho phum, sóc, thường được tổ chức tại các ngôi chùa Khmer vào các dịp lễ lớn.

Chia sẻ yêu thương, hòa bình và đoàn kết trong tháng Ramadan

Chia sẻ yêu thương, hòa bình và đoàn kết trong tháng Ramadan

Những ngày Tết Bính Ngọ 2026, về làng Chăm ở xã Châu Phong (xã Châu Phong, tỉnh An Giang), dọc hai bên đường rợp một màu đỏ tươi mới cờ Đảng, cờ Tổ quốc. Năm nay, Tết gần như trùng với lịch Tháng ăn chay Ramadan năm 2026 - Hồi lịch 1447 của đồng bào theo đạo Hồi Islam. Đây là thời điểm quan trọng, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với mỗi tín đồ Hồi giáo và đời sống văn hóa tinh thần chung của cộng đồng.

Hấp dẫn ẩm thực Xứ Lạng

Hấp dẫn ẩm thực Xứ Lạng

Lạng Sơn, vùng đất địa đầu của Tổ quốc không chỉ nổi tiếng về sự nhộn nhịp, sầm uất trong kinh doanh thương mại, mà còn là nơi được biết đến với phong cảnh hùng vĩ, nên thơ và ẩm thực độc đáo.

Giữ nếp Tết Mường giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữ nếp Tết Mường giữa đại ngàn Tây Nguyên

Thôn Hào Lý, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi có 145 hộ dân với 602 nhân khẩu; trong đó có 90% là người dân tộc Mường từ tỉnh Hòa Bình vào làm ăn, sinh sống từ năm 1991. Trải qua nhiều thăng trầm, khó khăn, vất vả, đến nay, đời sống của người dân tại đây đã dần ổn định, phát triển. Trong nhiều năm qua, những nét văn hóa độc đáo trong ngày Tết Nguyên đán cổ truyền của người Mường luôn được bà con nhân dân thôn Hào Lý bảo tồn, giữ gìn, tạo nên một vẻ đẹp văn hóa đặc trưng trong những ngày Tết ở xã biên giới Sa Loong.

Tết Ramưvan - Mùa báo hiếu và những cuộc đoàn viên

Tết Ramưvan - Mùa báo hiếu và những cuộc đoàn viên

Hòa chung niềm vui đón Xuân mới Bính Ngọ 2026, trong ba ngày 16, 17 và 18/2, Tết cổ truyền Ramưvan của đồng bào Chăm Hồi giáo Bàni và Hồi giáo Islam ở tỉnh Khánh Hòa cũng diễn ra đồng thời, tạo thêm không khí vui tươi, phấn khởi đón năm mới; qua đó cùng chung tay xây dựng quê hương, góp sức đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Xuân nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Xuân nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc

Xã Đất Mũi là đơn vị hành chính cuối cùng ở cực Nam Tổ quốc, cách trung tâm tỉnh Cà Mau hơn 110 km. Người dân nơi đây sinh sống chủ yếu bằng nghề nuôi trồng và khai thác thủy hải sản. Mùa xuân ở vùng đất này không chỉ có sắc mai vàng mà còn mang theo hương vị mặn mòi của biển cả, mùi thơm của những mẻ cá khô và niềm hy vọng mãnh liệt về sự khởi sắc của quê hương.

Ngọt ngào hương vị Tết miền Tây

Ngọt ngào hương vị Tết miền Tây

Miền Tây miệt vườn từ lâu đã được thiên nhiên ưu đãi với hệ thống sông ngòi chằng chịt, ruộng vườn bạt ngàn, sản vật phong phú. Ở đó, cư dân đã hình thành nên một không gian văn hóa đặc trưng, trong đó Tết Nguyên đán là một nét chấm phá thấm đẫm chất miền Tây sông nước.

Giữ hồn Tết qua cặp bánh phu thê Đình Bảng

Giữ hồn Tết qua cặp bánh phu thê Đình Bảng

Những ngày cuối năm, khi gió bấc se sắt thổi, khi những mái ngói rêu phong quanh đền Đô trầm mặc trong làn sương mỏng, làng nghề bánh phu thê Đình Bảng (nay thuộc phường Từ Sơn, Bắc Ninh) lại bừng lên nhịp điệu riêng của mùa Xuân. Tết ở vùng đất Kinh Bắc không chỉ hiện diện trong sắc đào phai trước hiên nhà, trong không khí rộn ràng chợ Tết, mà còn lan tỏa từ những gian bếp đỏ lửa, nơi những mẻ bánh phu thê đang lặng lẽ tỏa hương.

Làm mới thương hiệu bánh tráng Cù lao Mây trăm tuổi

Làm mới thương hiệu bánh tráng Cù lao Mây trăm tuổi

Bánh tráng Cù lao Mây - một đặc sản nổi tiếng của làng nghề có lịch sử hơn 100 năm của xã Lục Sỹ Thành, tỉnh Vĩnh Long. Làng nghề truyền thống này hiện có 71 hộ sản xuất; trong đó, 14 hộ tham gia hợp tác xã với 2 hộ có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Làng nghề hoạt động quanh năm nhưng nhộn nhịp nhất vào dịp Tết Nguyên đán.

Đồng bào Khmer đón Tết với niềm vui được mùa, được giá

Đồng bào Khmer đón Tết với niềm vui được mùa, được giá

Dịp Tết Nguyên đán năm nay, nhiều hộ đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đón Xuân mới trong niềm vui trúng mùa, được giá khi các mô hình sản xuất nông nghiệp phát huy hiệu quả, năng suất và giá bán đều tăng so với cùng kỳ năm trước.

Nghề dệt của người La Chí - Giá trị di sản trong đời sống cộng đồng

Nghề dệt của người La Chí - Giá trị di sản trong đời sống cộng đồng

Giữa những bản làng vùng cao của xã Xuân Giang và xã Bản Máy, nơi cộng đồng người La Chí sinh sống lâu đời, nghề dệt truyền thống vẫn được duy trì như một phần tất yếu của đời sống văn hóa. Không ồn ào, không phô trương, nghề dệt tồn tại bền bỉ qua nhiều thế hệ, gắn với quan niệm sống, chuẩn mực đạo đức và bản sắc tộc người.

Đồng bào Dao giữ gìn nét đẹp văn hóa đón Tết truyền thống

Đồng bào Dao giữ gìn nét đẹp văn hóa đón Tết truyền thống

Tết của người Dao ở phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ thường diễn ra vào đầu tháng 12 âm lịch kéo dài đến Tết Nguyên đán với nét đẹp văn hóa dân gian độc đáo và giàu bản sắc, phản ánh sâu sắc đời sống tinh thần, tín ngưỡng, phong tục tập quán được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đồng bào Bahnar hân hoan đón nhà Rông mới

Đồng bào Bahnar hân hoan đón nhà Rông mới

Chiều 31/1, UBND xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Lễ khánh thành nhà Rông văn hóa thôn Kon Rơ Bang 2. Đây là hoạt động nhằm bảo tồn nét văn hóa truyền thống của cộng đồng dân tộc thiểu số Bahnar, bà con có nhà Rông mới để tổ chức lễ hội cùng các hoạt động chung của làng.

Rộn ràng hội Gầu Tào của đồng bào Mông ở Pà Cò

Rộn ràng hội Gầu Tào của đồng bào Mông ở Pà Cò

Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò (Phú Thọ) năm 2026 đã được khai mạc ngày 31/1 tại Sân vận động xóm Xà Lính. Đây là sự kiện văn hóa truyền thống có ý nghĩa đặc biệt, mở đầu cho mùa lễ hội đầu Xuân của đồng bào Mông nơi vùng cao, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Nét đẹp đón Tết cổ truyền của người Mường Phú Thọ

Nét đẹp đón Tết cổ truyền của người Mường Phú Thọ

Tết Nguyên đán, còn gọi là Tết Năm mới của đồng bào Mường từ lâu đã trở thành phong tục văn hóa đặc sắc, mang đậm giá trị nhân văn, được cộng đồng người Mường ở Phú Thọ gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đối với người Mường, đây là cái Tết lớn nhất, quan trọng nhất trong năm, là thời khắc thiêng liêng để con cháu hướng về tổ tiên, đất trời và cầu mong một năm mới an lành, no đủ.

Đồng bào Gia Lai vững niềm tin theo Đảng

Đồng bào Gia Lai vững niềm tin theo Đảng

Trải qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Gia Lai - một tỉnh miền núi, biên giới thuộc khu vực Tây Nguyên đã có những bước chuyển mình rõ nét. Những đổi thay ấy được cảm nhận sinh động qua thực tiễn sản xuất, đời sống của người dân và góc nhìn của những người gắn bó, đồng hành cùng địa phương suốt chặng đường phát triển.

Triển khai đầy đủ, hiệu quả các chính sách về dân tộc, tôn giáo

Triển khai đầy đủ, hiệu quả các chính sách về dân tộc, tôn giáo

Sở Dân tộc và Tôn giáo cần kết hợp ứng dụng công nghệ số với trao đổi trực tiếp, giữ liên hệ gần gũi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đồng bào dân tộc, tôn giáo. Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi đã chỉ đạo nội dung trên tại Hội nghị Tổng kết công tác dân tộc và tôn giáo năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 diễn ra sáng 15/1.

Độc đáo 'Tết năm cùng' ở bản người Dao Hạ Sơn

Độc đáo 'Tết năm cùng' ở bản người Dao Hạ Sơn

Với quan niệm, Tết là dịp để gia đình, dòng tộc sum họp sau 1 năm lao động vất vả, cũng là dịp để báo với tổ tiên về những thành quả trong cả năm, cầu mong những điều tốt sẽ đến trong năm mới, từ tháng 11 - 12 Âm lịch hàng năm, khắp các bản làng người Dao xứ Thanh lại cùng nhau ăn "Tết năm cùng".

Những làng nghề truyền thống 'dệt' nên bức tranh Tết xứ Quảng

Những làng nghề truyền thống 'dệt' nên bức tranh Tết xứ Quảng

Giữa nhịp sống hối hả của kỷ nguyên công nghệ, tại Quảng Ngãi, những người thợ dệt vẫn chọn cách “đón Tết” bằng nhịp điệu thong dong của khung cửi. Với họ, mỗi tấm chiếu, mỗi dải thổ cẩm không chỉ là món hàng, mà là “tờ lịch” ghi dấu sự chuyển mình của mùa Xuân.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc văn hóa Nùng

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng từ bản sắc văn hóa Nùng

Nằm giữa vùng sơn cước, bản Bắc Hoa, xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh, đang từng bước chuyển mình từ một bản làng thuần nông trở thành điểm đến du lịch cộng đồng giàu bản sắc. Với hệ thống nhà cổ, đời sống văn hóa truyền thống của đồng bào Nùng còn được gìn giữ khá nguyên vẹn, cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp, Bắc Hoa được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn mới trong phát triển du lịch văn hóa, sinh thái của tỉnh.