Mang cơ hội tiếp cận tri thức tới vùng cao Hà Quảng

Rời bản làng ra phố thị, nhiều người trẻ mang theo cả ký ức văn hóa nhưng không phải ai cũng biết cách giữ gìn. Giữa lòng Hà Nội đông đúc, chị Cầm Cẩm Thơ, hiện đang công tác tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đã chọn cách lặng lẽ nhưng bền bỉ để kết nối cộng đồng lan tỏa văn hóa Thái cho thế hệ trẻ.

Giữa nhịp sống hiện đại đang cuốn theo sự đổi thay mạnh mẽ ở vùng cao, vẫn có những người lặng lẽ gìn giữ các giá trị văn hoá dân tộc, với mong muốn bảo tồn và phát huy cho những thế hệ sau này.

Giữa núi rừng biên viễn Tây Bắc, có một người phụ nữ lặng lẽ dành gần cả cuộc đời để giữ lại tiếng nói, câu hát và ký ức của dân tộc mình. Đó là Nghệ nhân ưu tú Hù Thị Xuân (sinh năm 1951, người dân tộc Si La, xã Bum Tở, tỉnh Lai Châu).

Buôn Kơ Nia 4, xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk, có một người già làng đã trở thành điểm tựa tinh thần của bà con suốt nhiều năm qua. Ở tuổi gần 80, già làng Y Hơ Êban vẫn lặng lẽ góp sức giữ gìn bình yên, vun đắp cuộc sống no ấm cho buôn làng.

Ở buôn Kơ Nia 4, xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk, già làng Y Hơ Êban (sinh năm 1947) từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần của bà con nơi đây. Với uy tín và trách nhiệm, già làng Y Hơ Êban lặng lẽ góp phần giữ gìn bình yên, mang lại cuộc sống ổn định, no ấm cho buôn làng.

Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người Bí thư chi bộ, những năm qua, chị Đặng Thị Thu, Bí thư chi bộ thôn Chanh Yên, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai luôn gương mẫu đi đầu, trách nhiệm, tận tụy trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, được nhân dân tin yêu.

Từ bản làng vùng cao đến “Ngôi nhà chung” của các dân tộc Việt Nam, những nghệ nhân vẫn lặng thầm trao truyền tiếng nói, làn điệu dân ca, nhạc cụ và phong tục truyền thống bằng tình yêu sâu nặng với di sản cha ông.

Điểm trường Trung tâm công tác xã hội Kon Tum, Trường Tiểu học Quang Trung (tỉnh Quảng Ngãi) là nơi giảng dạy cho 40 học sinh khuyết tật trên địa bàn các xã, phường phía Tây tỉnh Quảng Ngãi.

Tại Trung tâm nuôi dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn (xã Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi), có một lớp học rất đặc biệt, nơi những thanh âm của cuộc sống được thay thế bằng những cử chỉ yêu thương và sự tập trung cao độ. Ở đó, cô giáo trợ giảng Nguyễn Thị Kim Ngân đang miệt mài "gieo" những hạt giống hy vọng cho những số phận kém may mắn, giúp các em tin rằng khiếm khuyết không phải là dấu chấm hết, mà là điểm bắt đầu của một hành trình nỗ lực khác biệt.

Ngày 17/4, tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc năm 2026 và định hướng giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định tuyên dương 66 già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số...

Không chỉ dừng lại ở việc tận dụng hiệu quả quỹ đất nông nghiệp, nhiều mô hình trồng lan tại xã Minh Hòa, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất giá trị cao, kết hợp giữa nông nghiệp, nghệ thuật và thương mại điện tử. Điển hình là mô hình trồng hoa lan của chị Thạch Thị Kim Hoa với quy mô 2 ha, tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động.

Ở tuổi 24, cô giáo Lo Thị Bảo Vy, giáo viên Trường Tiểu học Quỳnh Lập A, phường Tân Mai, Nghệ An không chỉ là đại biểu Quốc hội đầu tiên của dân tộc Ơ Đu - một trong những dân tộc thiểu số đặc biệt ít người tại Việt Nam, mà còn là đại biểu trẻ nhất trúng cử Quốc hội khóa XVI.

Rời phố về quê, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (xã Bình Hòa, An Giang) đã chọn cây nấm rơm làm điểm tựa để hiện thực hóa khát vọng nâng tầm nông sản địa phương qua dòng bánh phồng độc đáo. Bằng tư duy đổi mới và tinh thần “khởi nghiệp xanh”, chị Yến không chỉ khẳng định thương hiệu bánh phồng nấm rơm bằng những giải thưởng uy tín mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu cho nông sản quê hương, trở thành điểm sáng trong phong trào khởi nghiệp nông thôn hiện nay.

Khi màn đêm buông xuống trên đỉnh Piêng Vai, xã Mỹ Lý, Nghệ An, giữa núi rừng tĩnh lặng, vẫn có một lớp học sáng đèn. Nơi ấy, con chữ được thắp lên từ sự tận tụy của thầy giáo Lương Thanh Hưng, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Mỹ Lý 1, người đã gắn bó cả đời với vùng biên giới xa xôi.

Tại các khu vực cửa khẩu, những người lính mang quân hàm xanh không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm soát, quản lý xuất nhập cảnh, mà còn trực tiếp đấu tranh với các loại tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự khu vực cửa khẩu.

Bước vào nghiệp võ khi 14 tuổi và sau gần 12 năm học tập, rèn luyện, thi đấu, vận động viên người dân tộc Thái Lò Văn Biển (quê xã Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên) đã giành được hơn 30 huy chương các loại trên mọi đấu trường trong nước và khu vực. Không chỉ là niềm tự hào của làng võ thuật địa phương, Biển còn là tuyển thủ quốc gia đầu tiên của tỉnh Điện Biên giành Huy chương Vàng tại đấu trường SEA Games và được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen do có thành tích thi đấu xuất sắc tại giải đấu này.

Ở miền biên viễn của tỉnh Cao Bằng, những người lính mang quân hàm xanh vẫn ngày đêm bám bản, bám dân, lặng thầm góp sức giữ bình yên nơi tuyến đầu. Tại Đồn Biên phòng Đàm Thủy (Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng), Trung úy Hoàng Trung Kiên (sinh năm 2002), Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, là một trong những cán bộ trẻ tiêu biểu, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân tin yêu bởi sự tận tụy, trách nhiệm trong công việc, cũng như những việc làm cụ thể vì nhân dân khu vực biên giới.

Hơn 10 năm giảng dạy, cô giáo Vàng Thị Tro (dân tộc Mông) dạy lớp ghép 4 và 5 tuổi tại điểm trường Tràng Hương, xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang, đã vượt qua nhiều khó khăn khi công tác tại một trong những điểm trường xa xôi và khó khăn nhất của Trường Mầm non Giàng Chu Phìn.

Từ những ngày đầu triển khai công tác tuyên truyền bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, đội ngũ già làng, người có uy tín ở tỉnh Đồng Nai đã phát huy vai trò là "cầu nối" quan trọng, giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình thông qua lá phiếu cử tri. Không chỉ dừng lại ở việc vận động, già làng, người có uy tín tin tưởng và gửi trọn niềm tin vào phẩm chất và năng lực của các ứng cử viên trong nhiệm kỳ bầu cử này.

Vượt qua những hủ tục lạc hậu và sự khắc nghiệt của thiên nhiên vùng biên viễn, vợ chồng bác sĩ người Mông Lầu Bá Hùa (cán bộ y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh) và Hờ Y Chùa (Trung tâm Y tế Kỳ Sơn) đã viết nên một câu chuyện đầy cảm hứng về nghị lực và y đức. Không chọn phồn hoa đô hội, họ tình nguyện ở lại nơi gian khó nhất, coi sự sống của đồng bào là lẽ sống của chính mình, trở thành những "lá chắn" vững chãi bảo vệ sức khỏe nhân dân nơi cửa ngõ biên cương.

Xuân mới về trên khắp buôn làng Tây Nguyên. Trong sắc mai vàng và âm vang cồng chiêng rộn rã, niềm vui của đồng bào các dân tộc tỉnh Đắk Lắk càng thêm trọn vẹn khi nhiều quần chúng ưu tú được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Những đảng viên trẻ là người dân tộc thiểu số đang từng ngày khẳng định vai trò tiên phong, góp sức xây dựng buôn làng ngày càng phát triển.

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, không khí Xuân dường như ấm áp hơn tại buôn Tul B, xã Ea Wer, tỉnh Đắk Lắk. Với các em nhỏ là “con nuôi Công an xã”, Tết năm nay không chỉ có bánh kẹo, quần áo mới mà còn trọn vẹn yêu thương từ những “người bố đặc biệt” cán bộ, chiến sĩ Công an xã Ea Wer.

Xác định tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên là hạt nhân chính trị ở cơ sở, Đảng bộ tỉnh Lào Cai chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên; trong đó phát triển đảng viên trẻ năng động, tiêu biểu người dân tộc thiểu số, góp phần quan trọng bổ sung nguồn lực mới cho Đảng.

Trong phong trào thi đua yêu nước của công nhân, lao động tỉnh Thái Nguyên, nhiều tấm gương điển hình đã và đang lan tỏa mạnh mẽ tinh thần lao động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, bền bỉ theo đuổi hành trình cải tiến kỹ thuật, đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và địa phương.

Thấm nhuần lời dạy của Bác: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công”, anh Bùi Văn Miệt (49 tuổi, dân tộc Mường) tại xã Tân Lợi (Đồng Nai) là tấm gương sáng trong việc giữ gìn và truyền lửa các môn thể thao dân tộc.

Tại vùng biên giới tỉnh Đồng Nai, bác sĩ Bùi Thị Thu Liễu (51 tuổi, Trưởng Trạm Y tế xã Hưng Phước) thầm lặng cống hiến, dốc hết nhiệt huyết, tình yêu nghề để chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là tấm gương điển hình tiên tiến giai đoạn 2020-2025 được ngành Y tế tỉnh Đồng Nai vinh danh.

Bác sĩ trẻ Nròng K’Duy Py (dân tộc K’Ho) là gương thanh niên tiêu biểu, với tinh thần cống hiến, nhiệt huyết, sống có lý tưởng, tạo nguồn cảm hứng mạnh mẽ đến cộng đồng và thế hệ trẻ của thành phố mang tên Bác.

Công tác chuẩn bị cho đợt tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2026 tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Gia Lai đang được triển khai nghiêm túc, trách nhiệm. Nhiều thanh niên đã chủ động viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ, thể hiện tinh thần xung kích, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc.

A Thái (sinh năm 1992, dân tộc Rơ Măm) là Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn của làng Le ở xã biên giới Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi. Anh là tấm gương sáng về tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, đưa “ý Đảng” vào “lòng dân” một cách tự nhiên và hiệu quả, thắp lên ngọn lửa niềm tin và khát vọng vươn lên cho cả cộng đồng.

Piêng Luống và Phia Òi là 2 trong tổng số 21 bản của xã biên giới Nhôn Mai (tỉnh Nghệ An), nằm biệt lập như những “ốc đảo” bên kia sông Nậm Nơn, thuộc lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ. Những năm qua, trong điều kiện khó khăn về kinh tế, giao thông, cơ sở hạ tầng của bản làng, các giáo viên “cắm bản” ở các điểm trường Mầm non bản Piêng Luống, Phia Òi (Trường Mầm non Nhôn Mai) vẫn bám trụ địa bàn, gần gũi với nhân dân, đem tình yêu thương con trẻ, tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với nghề để miệt mài “gieo chữ” cho các thế hệ con em đồng bào các dân tộc nơi đây.