Nghi lễ cưới hỏi của người Lào ở Điện Biên

Nghi lễ cưới hỏi của người Lào ở Điện Biên
Người Lào cũng như nhiều dân tộc khác có truyền thống để con cái trưởng thành tự do tìm kiếm bạn đời. Qua quá trình tìm hiểu và yêu thương nhau, đôi bạn trẻ có ước muốn nên duyên vợ chồng, người con trai sẽ dẫn cô gái về nhà mình chơi để giới thiệu với gia đình, sau đó nếu đôi bên ưng ý sẽ tiến hành nghi lễ cưới hỏi (Kin long) - một trong những nghi lễ quan trọng trong vòng đời của cộng đồng người Lào tỉnh Điện Biên.
Trang phục truyền thống của phụ nữ Lào rất duyên dáng
Trang phục truyền thống của phụ nữ Lào rất duyên dáng

Khi bố mẹ chàng trai cùng toàn thể gia đình cũng thấy ưng ý, sắp xếp thời gian chọn được dịp thuận lợi nhờ người mai mối (không phân biệt giới tính và phải đi thành đôi khoảng 02 đến 03 đôi, khéo ăn nói, có uy tín…) sang bên nhà cô gái chơi với tính chất là thăm dò (chừm khoăn hoặc pay chám). Qua quá trình thăm dò và được biết gia đình nhà gái cũng nhất trí, ông mai bà mối trở lại thông báo cho bố mẹ chàng trai, để gia đình họp bàn chọn ngày tốt sang nhà gái làm lễ dạm ngõ (hát pu), tiếp đến gia đình nhà trai xin phép gia đình nhà gái ấn định ngày để nhà trai sang làm lễ ăn hỏi (cáo hoặc pay báy), sau lễ ăn hỏi sẽ định ngày tổ chức lễ cưới (cín loóng hoặc xú phua, xú mía)…

Tiến trình lễ cưới hỏi:

Bước 1: Thăm dò (chừm khoan) là bước nhờ người mai mối sang chơi bên gia đình nhà cô gái, xem ý bên nhà cô gái có nhất trí để đôi bạn trẻ đến với nhau hay không. Nếu được gia đình nhà gái nhất trí, người mai mối sẽ về báo cho gia đình chàng biết để chọn ngày sang bên nhà gái làm lễ dạm ngõ.

Bước 2: Dạm ngõ trầu cau (hát pu) là bước để bố mẹ, họ hàng hai bên gặp nhau, chính thức bàn về việc thống nhất cho đôi bạn trẻ qua lại hai bên gia đình. Trong mâm rượu, đại diện nhà trai có lời xin phép bên gia đình nhà gái như:

Lụ lán cớn xỉnh dơ xính
Páy hảy dác mi củ cốn pa
Pay na dác mi củ pọm ết pọm dượn
Xáo voan ưn cọ ế pán xai lái pán nặm
Ha và vún vu hoạt doạt vu piêng
Chăng ma hến lục lán hươn dảo hau nỷ
Nhăng mi nó oải lục noại dơ pến sáo
Tá hên leo dác áu dác lảy
Chơ khăm lặc páy, cáy khăn lặc dóng
Dóc đay xáy sảng, pác men hỏng chọng mẻn khoam
Lảy khoam chụ va năm pả lung lua ao
Lôm sơ po mẻ óc chắm khing
Pỏ mẻ ải nọng cọ xúm chớ tốc po nó pọm
Dác áu dác lảy, dác cạy dác dơ
Chắng áu khoải nị pến phủ dóng phủ téo
Xứp khoam tám lịn chủ vướng xong táng
Ma ỉn ma lôm pỏ mẻ ải nọng phai nị
Xó áu pún áu pu só phác, áu hát só mái
Po mẻ ải nọng phai nị chi va neo lơ?

Dịch:

Con cháu được sinh ra và lớn lên
Được bố mẹ nuôi lớn thành người
Giờ muốn có người cùng bầu bạn, cùng làm cùng ăn
Trong làng, trong bản cũng có nhiều cô gái xinh
Nhưng không có duyên có số với nhau
Nay mới có duyên gặp con gái nhà ông bà
Con gái nhỏ do ông bà sinh ra nuôi lớn nên người
Con trai nhà tôi mới thấy đã yêu, đã quí mến
Tối chộm tới thăm, sáng chộm về
Đã hẹn ước nên duyên vợ chồng với nhau
Mới về xin báo cáo cho bậc bố mẹ biết
Mới sang xin báo tin cho chú thím biết tin
Được bên gia đình mình nhất trí cho con cái đến với nhau
Gia đình nhà trai mới nhờ đến tôi đây
Nhờ tôi làm người mai mối cho hai cháu
Giờ mới sang để xin bên gia đình nhà gái
Xin có đĩa trầu cau để mở đầu câu chuyện
Mong bên gia đình nhà gái cho biết ý kiến?

- Gia đình nhà gái cũng cử đại diện xin phép gia đình nhà trai có lời đối đáp như:

Ơ…chảu pên phử dóng phử téo
Ma ỉn ma muôn
Mí quám tham ha lục lán tán nị
Lụ lán cớn xỉnh dơ xính
Páy hảy dác mi củ cốn pa
Pay na dác mi củ pọm ết pọm dượn
Báo voan ưn cọ ế pán xai lái pán nặm
Ha và vún vu hoạt doạt vu piêng
Chăng ma hến lục lán hươn dảo hau nỷ
Nhăng mi nó oải lục noại dơ pến báo
Tá hên leo dác áu dác lảy
Dóc đay xáy sảng, pác men hỏng chọng mẻn khoam
Lảy khoam chụ va năm pả lung lua ao
Lôm sơ po mẻ óc chắm khing
Pỏ mẻ ải nọng cọ xúm chớ tốc po nó pọm
Dác áu dác lảy, dác cạy dác dơ
Chắng áu khoải nị pến phủ dóng phủ téo
Xứp khoam tám lịn chủ vướng xong táng
Lôm pỏ mẻ ải nọng
Áu pu só phác, áu hát só mái
Ma ỉn ma muôn
Ải nọng phái nị cọ hặc peng veng păn thôi.
 
Dịch:

Ơ…(người mai mối)là người qua lại quen biết
Gia đình nhà trai có lời xin con gái chúng tôi về làm dâu
Chúng tôi cũng nhất trí
Con cháu được sinh ra và lớn lên
Được bố mẹ nuôi lớn thành người
Giờ muốn có người cùng bầu bạn, cùng làm cùng ăn
Trong làng, trong bản cũng có nhiều chàng trai
Nhưng không có duyên có số với nhau
Nay mới có duyên gặp con trai nhà ông bà
Con trai do ông bà sinh ra nuôi lớn nên người
Con gái nhà tôi mới thấy đã yêu, đã quí mến
Đã hẹn ước nên duyên vợ chồng với nhau
Mới về xin báo cáo cho bậc bố mẹ biết
Cũng xin thưa cho ông bà bên đó biết
Được bên gia đình mình nhất trí cho con cái đến với nhau
Gia đình nhà gái mới nhờ đến tôi đây
Nhờ tôi làm người mai mối cho hai cháu
Giờ cũng xin thưa với gia đình nhà trai
Gia đình chúng tôi cũng chỉ có đĩa trầu cau để mở đầu câu chuyện
Sang nhà chúng tôi có lời
Gia đình nhà gái tôi cũng nhất trí thôi.

- Nhà trai đối đáp cảm ơn gia đình nhà gái:

Sim nọ, khay nị po me ải nọng phái nị cọ hặc co peng véng păn
Păn na ceng véng húa hở lẹo
Lạy hặc sặm peng khoai ý só tưm khoăn
Só ma teng pan khảu cáo thán
Dan lơ chét ết lảy?

Dịch:

Cảm ơn gia đình ông bà cũng yêu mến con trai nhà chúng tôi
Đồng ý cho con gái ông bà về làm con dâu nhà chúng tôi
Xin ông bà cho biết thời gian tốt gần nhất
để chúng tôi xin làm lễ ăn hỏi cho hai cháu…
Bước 3: Ăn hỏi (cáo hoặc pay báy) là bước gửi rể, chàng  trai chính thức trở thành con rể. Các lễ vật gồm:
+ 01 con lợn (tùy theo điều kiện khoảng 10kg trở lên): Để làm mâm lễ cúng báo tổ tiên bên gia đình nhà gái.
+ 03 sải vải dệt thổ cẩm: Đồ xính lễ.
+ 01 chiếc váy cho cô dâu: Quà tặng cô dâu.
+ 01 chiếc nồi, 01 chiếc bát: Đồ xính lễ.
Trong mâm lễ gửi rể nhà trai có lời:

Só áu chương cáo náng, khong cáo chụ
Ma dửn, ma duông
Khai pỏ mẻ ải nọng lé vấng chương nị

Dịch:

Hôm nay gia đình nhà trai có đồ lễ gửi gia đình nhà gái
Để con cáo 02 bên nên duyên vợ chồng
Xin mời bên nhà gái kiểm tra thủ tục
Bước 4: Lễ cưới (cín loóng hoặc xú phua, xú mía) là bước cuối trong nghi thức cưới hỏi của dân tộc Lào, chọn được ngày tốt để tổ chức hôn lễ, gia đình nhà trai đem các đồ lễ sang nhà gái gồm:
+ 01 con gà trống, 01 quả trứng gà: Là đồ lễ không thể thiếu trong nghi thức buộc chỉ cổ tay cho đôi bạn trẻ và chính thức được công nhận trở thành vợ chồng. Trong trường hợp gia đình nhà gái đồng ý thì gia đình nhà trai có thể tiến hành thủ tục này trong bước ăn hỏi (cáo hoặc pay báy).
+ 01 con lợn (tùy theo điều kiện khoảng 10kg trở lên): Để làm mâm lễ cúng báo tổ tiên bên gia đình nhà gái
+ 03 sải vải dệt thổ cẩm: Đồ xính lễ
+ 01 chiếc váy cho cô dâu: Quà tặng cô dâu
+ 01 chiếc nồi, 01 chiếc bát: Đồ xính lễ
+ Rượu (tùy theo quy mô tổ chức)
+ Tiền sính lễ sang nhà gái theo quy định để làm lễ lên tóc cho cô dâu (ngớn cạp hua);
+ Đồng bạc (tùy theo điều kiện nhưng bắt buộc phải có)
+ Búi tóc độn (cản chọng)
+ Châm cài tóc (lắm mản cẩu)
+ 01 đôi vòng tay (pọc khen)
+ 01 đôi vòng cổ, hoa tai (pọc có, tóng hú) tùy theo điều kiện của nhà trai…      
   
Lợn, gà được tổ bếp sơ chế và chế biến cho chín rồi bày lên mâm lễ, mâm phải được lót bằng lá chuối, bát đũa được đặt lên mâm lễ, các đồ xính lễ khác được đặt ở cạnh mâm lễ, thầy mo có lời cúng báo tổ tiên bên gia đình nhà gái và làm lễ tụ hồn cho đôi vợ chồng trẻ như:

Lời cúng mâm lợn tụ hồn:

                        Ơ…lục lán teeng xóng mặc mẻn kén khơi
                        Ải êm xóng phái cọ xúm chớ hở áu cắn ết phúa ết mia
                        Mự nị cọ mư xắn văn lý
                        Ải êm ma téng hịt téng khong ệt kẻo ệt lóng
                        Chơ nị ải êm mi cáy xáy đi, mi nộc ma xú khoắn hở lục lan
                        Chơ nị tổn túa pến xứ pến lảm chi ma xú khoắn hở lục lán teengs xong
                        Cáy tố dơ lược tí, cáy tô pi lược cả
                        Chụp nặm hoán lốc xia khốn, lon xia píc, chíc xia niếng
                        Khút kết hở pá nay, khút hay hở xảm hơ xét
                        Pa kin lẹo lống hát, chát kin lẹo lống văng
                        Khóng kín lý dăng xingr cáu
                        Áu sơ xạ mạy lảy áu ma dảo xáu chương hươn hau du
                        Phủ dú hươn vu lảy dú pau, du dảo vu lảy du lạ
                        Xắt mỏkhảu sơ phay, xảy mỏ khảu sơ hín xám xáu
                        Lúa mạy côn mạy cổ ma tám, lín mạy hốc mạy sang ma sơ
                        Phủ chơ hoan hở phảu phay, phủ chắng hay phảu mỏ
                        Tắm ỏm khọ phảu phay
                        Xút chủa cộn chủa lín má tám
                        Phay lam sơ mỏ phút
                        Nặm phốt khửn piêng thướt, nặm phượt khửn pung khem
                        Mạy cả xóc ma len, mạy cả khèn ma phựn
                        Cáy xúc lẹo pống lống hin xắm xảu
                        Nả táng mi cuổi nuôn, cuống xuốn mi cuổi pảng
                        Tắt áu tóng cuổi pảng ma hong sơ pán
                        Cuống long pán áu cáy ma sớ
                        Téng pên phươn pến pan do tảu
                        Téng pến thuổi pên thú do má
                        Do ma voán tín xuổm mụ khoắn khươi du
                        Voan mu khoắn khỏi kín
                        Khay nị khoái pên sự pến lảm chi lảu mưa nai, thái má hở

                        Dịch:

                        Ơ…đôi con trẻ đã có tình cảm và yêu thương nhau
                        Bố mẹ hai bên nhất trí cho hai con lấy nhau
                        Hôm nay ngày lành tháng tốt
                        Bố mẹ đã đủ điều kiện để tổ chức cho hai con
                        Có mâm lễ để làm lễ tụ hồn cho hai con
                        Tôi là chủ hôn làm lễ tụ hồn cho hai cháu
                        Gà chọn con to, con béo để mổ
                        Sơ chế và chế biến chín bày lên mâm lễ
                        Cá thấy mùi tanh đến ăn, ăn xong bơi lại nước
                        Chỗ thịt ngon đem về nhà chế biến
                        Người ở nhà đặt nồi lên bếp luộc gà
                        Nhặt củi to cho vào bếp, củi tre để làm đóm
                        Người giỏi chế biến trổ tài nghệ
                        Lửa bếp cho cháy đều, để thức ăn mau chín
                        Gà chín rồi gắp ra khỏi nồi
                        Trong vườn nhà có bụi cây chuối, cắt lá chuối để trải trên mâm
                        Đặt gà luộc, trứng gà luộc vào mâm lễ
                        Bát đũa được đặt vào mâm đầy đủ
                        Bây giờ tôi là chủ hôn làm lễ tụ hồn cho đôi vợ chồng trẻ
                        Hồn ăn cho no cho khỏe
                        Có gì trên mâm lễ thì tìm ăn cho đủ, ăn cho hết nhé
                        Hồn ăn no rồi thì sống hạnh phúc bên nhau đến già nhé

Lời cúng trứng gà luộc làm lễ buộc chỉ cổ tay:

                        Khay nị khoán kín cáy lẹo nhăng mi
                        Nuôi sáy cáy lý xáy sơ học xạ, cáy cả sáy sớ học cuối
                        Nuôi sáy nị phá khẩng pên xong
                        Khẩng nứng hở nọng, khẩng sóng hở ải
                        Hở ải kéng nọng lảy kín sáy huổm mom,
                        Non hươn huổm giương, huổm hỏng
                        Húa chớ ải kéng nọng tít cắn khư phẩng loan liêu hạn thảu
                        Chơ nị mi phải loan táng khắm, phải lắm táng kẻo
                        Phúc khén sại hở ma, khen khoa hở dú
                        Hở pên củ phua mia hạn thảu
                        Sển phải khát da páy, sển phải khát da lén chắc cắn

                        Dịch:

                        Lễ cúng mâm gà tụ hồn đã xong
                        Giờ mo tôi làm lễ cúng trứng gà
                        Trứng gà tốt để làm lý tụ hồn
                        Quả trứng gà được chia đôi được mo tôi chúc phúc
                        Vợ chồng trẻ được ăn chung lòng đỏ trứng gà
                        Được ở chung nhà, ngủ chung giường
                        Chúc đôi vợ chồng trẻ sống với nhau đến đầu bạc, răng long
                        Giờ mo tôi buộc sợi chỉ tơ hồng
                        Chỉ buộc vào tay trái nên duyên vợ chồng
                        Chỉ buộc vào tay phải mãi mãi bên nhau
                        Sau này dù sợi chỉ đứt, tình nghĩa vợ chồng vẫn mãi bền lâu

Nghi lễ buộc chỉ cổ tay là nghi lễ kết thúc tiến trình tổ chức lễ cưới hỏi, đôi bạn trẻ đã được công nhận chính thức trở thành vợ chồng, cùng gia đình tiếp đón khách mời gần xa tới dự lễ thành hôn, đón nhận những món quà tình cảm cùng những lời chúc phúc của khách mời…
Theo svhttdldienbien.gov.vn
Dân tộc Lào

Tên tự gọi: Thay, Thay Duồn, Thay Nhuồn.

Tên gọi khác: Phu Thay, Phu Lào.

Nhóm địa phương: Lào Bốc (Lào Cạn) và Lào Nọi (Lào Nhỏ).

Dân số: 14.928 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái (ngữ hệ Thái - Ka Ðai).

Lịch sử: Người Lào có nguồn gốc di cư từ Lào sang.

Hoạt động sản xuất: Người Lào làm ruộng nước với kỹ thuật dẫn thuỷ nhập điền hợp lý. Ngoài ra họ còn làm nương, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Tiểu thủ công nghiệp gia đình của dân tộc đặc biệt phát triển. Họ làm gốm bằng bàn xoay với các sản phẩm như chum vại, vò, ché, nồi với chất lượng tốt. Nghề dệt thổ cẩm tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị cao, thể hiện thẩm mỹ tinh tế. Nghề rèn, nghề chạm bạc... cũng góp phần thu nhập đáng kể cho nhiều gia đình. Hái lượm còn có vai trò nhất định đối với đời sống kinh tế của người Lào.

Ăn: Người Lào ăn nếp là chính. Về thực phẩm họ ưa ăn các món chế biến từ cá; đặc biệt có món Pàđẹc (cá ướp) rất nổi tiếng.

Mặc: Phụ nữ Lào mặc váy thắt ngang ngực, buông ngang tầm bắp chân. Gấu váy thêu hoa văn màu tươi sáng rực rỡ. áo nữ ngắn, để hở phần ngực trên. Chiếc trâm bạc cài tóc hay khăn piêu đội đầu của phụ nữ Lào cũng được chạm khắc hoặc thêu thùa khéo léo. Nam phục Lào có nhiều nét tương đồng với người Thái.

: Người Lào cư trú xen kẽ với người Thái, người Lự, người Khơ Mú ở các huyện Ðiện Biên, Phong Thổ (Lai Châu) và Sông Mã (Sơn La). Họ ở nhà sàn, lòng rộng, thoáng đãng, cột kèo được chạm khắc tinh vi. Mái nhà thường kéo dài tạo nên hiên để đặt khung cửi và các công cụ làm vải.

Phương tiện vận chuyển: Người Lào quen gùi, gánh đôi dậu, đặc biệt giỏi đi thuyền trên sông, ở một số nơi họ còn sử dụng ngựa thồ.

Quan hệ xã hội: Trước kia xã hội người Lào tuy phụ thuộc hệ thống tổ chức hành chính của phong kiến Thái nhưng được tự quản ở cấp bản. Mỗi bản có một người đứng đầu gọi là chẩu bản đại diện cho lợi ích cộng đồng. Thiết chế tự quản chi phối nhiều tới hoạt động kinh tế, đời sống tâm linh và đạo đức truyền thống.

Cũng như người Thái, người Lào quan niệm mỗi người có ba quan hệ họ hàng chính: ải Noọng - Lung Ta - Dinh Xao. Các dòng họ đều có tục kiêng cấm liên quan đến tô tem giáo.

Cưới xin: Theo nguyên tắc hôn nhân thuận chiều. Con trai phía họ Dinh Xao được phép và khuyến khích lấy con gái phía họ Lung Ta, nhưng nghiêm cấm lấy ngược lại. Không có tục hôn nhân anh em chồng hoặc hôn nhân chị em vợ. Gia đình của người Lào dù lớn hay nhỏ mang tính phụ quyền rõ rệt mặc dầu người phụ nữ vẫn được đề cao. Sau hôn nhân, cô dâu cư trú bên nhà chồng. Gia đình của họ thường bền vững, ít có trường hợp đa thê, ngoại tình hay ly dị. Quan hệ trong mỗi nhà thường hoà hiếu, con cái được chăm sóc như nhau không phân biệt trai gái.

Sinh đẻ: Phụ nữ mang thai và sinh đẻ được chăm sóc và quan tâm chu đáo. Họ cũng phải tuân theo nhiều kiêng cấm trong ăn uống cũng như hành vi ứng xử. Trẻ sơ sinh được đặt tên sau một tháng.

Ma chay: Tục thiêu xác chỉ thực hiện đối với người đứng đầu bản (chầu bản). Các trường hợp khác đều thổ táng. Lễ thiêu xác chầu bản do chẩu hua (ông sư) chủ trì với các nghi thức Phật giáo đã được hoà nhập và cải biến hợp với truyền thống tộc người. Người Lào không khóc trong các đám tang bởi họ quan niệm sự chết chỉ là quá trình thay đổi thế giới.

Lễ tết: Người Lào theo Phật lịch và ăn tết vào tháng 4 âm lịch hàng năm (Bun Pi May). Hàng tháng, vào ngày rằm và ba mươi có tục dâng lễ lên tháp theo nghi thức Phật giáo, lễ vật chỉ có hoa quả. Họ cũng có nhiều nghi thức tín ngưỡng khác liên quan đến nông nghiệp như lễ cầu mưa (Xo Nặm Phôn) hay có tục ăn cơm mới.

Thờ cúng: Mỗi gia đình đều có nơi thờ tổ tiên. Mỗi bản làng có một ông thầy cúng (món) chuyên việc cúng khi có người đau ốm. Phật giáo ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hóa và xã hội người Lào.

Học: Người Lào có chữ theo mẫu tự Sanscrit. Hiện nay vẫn còn nhiều sách viết trên lá cọ do các thầy cúng (mo lắm) giữ. Xưa, con trai đều phải kinh qua học sách Phật từ 3 đến 7 năm. Học xong thầy đặt cho học trò là Siêng nghĩa là người đã giỏi chữ.

Văn nghệ: Người Lào có vốn văn học dân gian phong phú với nhiều huyền thoại, cổ tích, dân ca... Phụ nữ Lào không chỉ hát hay mà còn rất giỏi các điệu dân vũ. Do sống xen kẽ lâu đời với người Thái, văn nghệ dân gian Lào ít nhiều chịu ảnh hưởng của văn hoá Thái. Chính điều đó đã làm cho văn nghệ của họ thêm phong phú.

Theo cema.gov.vn

Dân tộc Lào

Có thể bạn quan tâm

Nhà sàn người Thái ở thung lũng Bình Chuẩn

Nhà sàn người Thái ở thung lũng Bình Chuẩn

Ẩn mình giữa thung lũng heo hút, biệt lập của xã Bình Chuẩn (tỉnh Nghệ An), nơi bốn bề được bao bọc bởi những dãy núi điệp trùng và cách trở bởi hai con dốc Bù Lìu, Pù Huột quanh co hiểm trở, những ngôi nhà sàn cổ của đồng bào Thái vẫn giữ được dáng vẻ nguyên sơ, lặng lẽ và tồn tại bền bỉ qua bao thế hệ. Không chỉ là nơi cư ngụ của người dân, những ngôi nhà cổ ở các bản Xiềng, Đình, Quăn, Mét… còn là “bảo tàng sống” lưu giữ đậm nét văn hóa truyền thống, phản ánh tinh hoa kiến trúc và đời sống tinh thần đặc sắc của người Thái nơi miền sơn cước xứ Nghệ.

Cảnh sát biển lan tỏa nghĩa tình quân dân vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo

Cảnh sát biển lan tỏa nghĩa tình quân dân vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo

Đoàn Đặc nhiệm phòng chống tội phạm (PCTP) ma túy số 2, BTL Cảnh sát biển Việt Nam đã chủ trì phối hợp với Bệnh viện Quân y 4, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 4, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các nhà hảo tâm tổ chức Chương trình công tác dân vận “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo” với nhiều hoạt động thiết thực.

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng ‘thế trận lòng dân’ vững chắc

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng ‘thế trận lòng dân’ vững chắc

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định sức mạnh của cách mạng bắt nguồn từ nhân dân, từ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Người nhiều lần nhấn mạnh: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” và “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”.

Gia đình chị H Lum dân tộc Mnông ở thôn Bon R Bút, xã Quang Sơn, Lâm Đồng, vay vốn ưu đãi trồng cà phê, dệt vải thổ cẩm cho hiệu quả tốt.

Nỗ lực giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi hướng tới mục tiêu thịnh vượng

Dù đã đạt được những con số ấn tượng về giảm nghèo và tăng trưởng thu nhập, song thực tế triển khai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) vẫn đang đối mặt với những "điểm nghẽn" về cơ chế, nguồn lực và tính bền vững. Để chuẩn bị cho giai đoạn mới, việc nhìn thẳng vào những hạn chế là yêu cầu cấp thiết để khơi thông nguồn lực cho vùng lõi nghèo của cả nước.

Trải nghiệm nghề truyền thống chạm bạc ở Cao Bồ

Trải nghiệm nghề truyền thống chạm bạc ở Cao Bồ

Từ lâu, bạc không chỉ là vật trang sức đối với người Dao ở xã Cao Bồ (Tuyên Quang) mà còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc. Những vòng cổ, vòng tay, khuyên tai… không đơn thuần để làm đẹp, mà còn gắn với các nghi lễ, phong tục, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống cộng đồng.

Đồng bào dân tộc Thái giữ lửa văn hóa từ trò chơi dân gian “tó mặng”

Đồng bào dân tộc Thái giữ lửa văn hóa từ trò chơi dân gian “tó mặng”

Giữa không gian núi rừng miền Tây Nghệ An, khi mùa vụ tạm khép lại, tiếng cười nói lại rộn ràng trên những bãi đất trống. Ở đó, trò chơi dân gian Tó mặng - bắn hạt mặng bằng ngón tay, ngón chân trúng đến điểm đích không chỉ mang đến niềm vui mà còn là sợi dây kết nối cộng đồng, lưu giữ bản sắc văn hóa của đồng bào Thái qua bao thế hệ.

Lễ cúng hồn trâu của người Lự gìn giữ nét văn hóa nông nghiệp

Lễ cúng hồn trâu của người Lự gìn giữ nét văn hóa nông nghiệp

Tại xã Nậm Tăm (tỉnh Lai Châu), nơi cộng đồng người Lự với hơn 1.000 nhân khẩu sinh sống, đời sống văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ đậm nét qua nhiều phong tục, tín ngưỡng và lễ hội đặc sắc. Nổi bật trong đó là Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) – một nghi lễ nông nghiệp mang ý nghĩa tri ân và cầu mùa, thường được tổ chức sau mùa vụ.

80 năm công tác dân tộc: Nền tảng vững bền khối đại đoàn kết

80 năm công tác dân tộc: Nền tảng vững bền khối đại đoàn kết

​Ngày 24/4, nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Cơ quan quản lý Nhà nước về công tác Dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2026), thành phố Hà Nội đã trang trọng tổ chức kỷ niệm, nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển và những đóng góp của ngành đối với sự phát triển chung của Thủ đô.

Đặc sắc lễ hội té nước tại bản Pa Xa Lào

Đặc sắc lễ hội té nước tại bản Pa Xa Lào

Lễ Khăm bản hay còn gọi là Hội té nước tại bản Pa Xa Lào, xã Thanh Yên (tỉnh Điện Biên) là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Lào. Đây không chỉ là dịp để người dân cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, mà còn là thời khắc thiêng liêng để gắn kết cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa lâu đời.

Đồng bào 54 dân tộc báo công dâng Bác, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Đồng bào 54 dân tộc báo công dâng Bác, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Sáng 18/4, tại Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn đại biểu gồm già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu đại diện cho 54 dân tộc anh em đã trang nghiêm tổ chức lễ báo công dâng Bác. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4).

Nghi thức đón chư thiên Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer

Nghi thức đón chư thiên Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer

Ngày đầu tiên của Tết Chôl Chnăm Thmây là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo quy tắc chiêm tinh cổ. Diễu hành Maha Sangkrant đánh dấu sự thay đổi vị thần cai quản, thể hiện quan niệm dân gian về sự luân phiên vai trò giữa bảy nữ thần là con gái của Đại Phạm Thiên.

Nghi lễ tạ ơn rừng - phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch sinh thái

Nghi lễ tạ ơn rừng - phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch sinh thái

Ngày 5/4, Ủy ban nhân dân xã Hùng Sơn (thành phố Đà Nẵng) tổ chức Lễ hội khai năm tạ ơn rừng. Đây là một nghi lễ cộng đồng của đồng bào dân tộc thiểu số Cơ Tu nơi đây, mang ý nghĩa tri ân núi rừng, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống bình yên và no ấm cho dân làng.

Tưng bừng Lễ hội Tết Té nước của người Lào ở Núa Ngam

Tưng bừng Lễ hội Tết Té nước của người Lào ở Núa Ngam

Những ngày đầu tháng 4, không khí lễ hội rộn ràng lan tỏa khắp xã Núa Ngam (Điện Biên) khi Lễ hội Tết Té nước (Bun Huột Nặm) diễn ra tưng bừng, cuốn hút đông đảo người dân và du khách. Từ những nghi thức truyền thống trang nghiêm đến màn té nước sôi động, tất cả hòa quyện tạo nên không gian văn hóa đa sắc màu, gắn kết cộng đồng và lan tỏa những lời chúc tốt lành.

Phục dựng Lễ hội Cầu mưa của dân tộc S’tiêng

Phục dựng Lễ hội Cầu mưa của dân tộc S’tiêng

Tối 3/4, Lễ hội Cầu mưa của dân tộc S’tiêng được Ủy ban nhân dân xã Tân Khai (tỉnh Đồng Nai) tổ chức phục dựng tại Sóc Tà Cuông (thôn 3). Lễ hội thu hút đông đảo người dân địa phương đến tham dự, giao lưu với các câu lạc bộ văn hóa cồng chiêng.

Độc đáo lễ hội cầu mưa của người Thái trắng ở Sơn La

Độc đáo lễ hội cầu mưa của người Thái trắng ở Sơn La

Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, không chỉ là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu trong lành, mát mẻ, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, nơi đây còn lưu giữ nhiều lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc Tây Bắc, đặc biệt là lễ hội cầu mưa. Đây là một lễ hội văn hóa tín ngưỡng độc độc đáo, quan trọng trong năm của người Thái trắng ở phường Mộc Châu.

Ngôi chùa Nam tông Khmer màu hồng độc đáo

Ngôi chùa Nam tông Khmer màu hồng độc đáo

Nằm tại xã Tri Tôn, tỉnh An Giang, chùa Krăng Krốch (còn gọi là chùa Hàng Còng) là ngôi chùa Nam tông Khmer hơn 100 năm tuổi, gắn bó với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi.

Thi giã bánh giầy của đồng bào dân tộc Mông ở Lai Châu

Thi giã bánh giầy của đồng bào dân tộc Mông ở Lai Châu

Chiều 28/3/2026, tại bản Lao Chải I, xã Khun Há tỉnh Lai Châu diễn ra cuộc thi giã bánh giầy của đồng bào dân tộc Mông. Tham gia cuộc thi có 13 đội đến từ 13 bản của xã, thời gian tối đa cuộc thi là 120 phút. Với người Mông, bánh giầy không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh, đặc biệt mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Mang tiếng nói của đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi gửi tới Quốc hội

Mang tiếng nói của đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi gửi tới Quốc hội

Một trong những vấn đề được các đại biểu Quốc hội khóa XVI quan tâm là Chương trình Mục tiêu quốc gia hướng tới mục tiêu cao nhất, đó là nâng cao đời sống người dân. Để làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN) đã có cuộc phỏng vấn với Đại tá Hoàng Ngọc Định – Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh kiêm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang, Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang về những ưu tiên của đại biểu trong nhiệm kỳ mới của Quốc hội.

Đậm sắc văn hóa Xtiêng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân

Đậm sắc văn hóa Xtiêng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân

Trong đời sống tinh thần của đồng bào Xtiêng, nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân từ lâu đã trở thành một nét sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc, phản ánh khát vọng về cuộc sống no đủ, bình yên và sự gắn kết cộng đồng. Không chỉ mang ý nghĩa tạ ơn thần linh, nghi lễ còn là cách để các thế hệ gìn giữ, trao truyền những giá trị truyền thống bền vững.